C

Jednym z najbardziej intrygujących obiektów w Chichen Itza jest odrestaurowane Jugo de Pelota-boisko do gry w piłkę,największe i najlepiej zachowane w Mezoameryce.Reguły tej rytualnej gry wciąż nie są do końca jasne.Gracze mogli odbijać piłkę tylko biodrami lub barkami,a ich zadaniem było umieszczenie jej w jednym z 2 pierścieni na krańcach boiska.Przegranym obcinano głowy.Naścienne płaskorzeżby przedstawiają klęczącą postać bez głowy z wijącymi się wężami,symbolizującymi tryskajacą krew.

Sanowisko archeologiczne-Chichen Itza.Nad okolicą góruje Świątynia Kukulkana(El Castillo-Zamek)Konstrukcja piramidy kryje w sobie tajemnicę opracowanej przez Majów metody pomiaru czasu: 4 ciągi schodów mają po 91 stopni,co po zsumowaniu z platformą na szczycie daje 365.Po każdej stronie piramidy 52 płyty przedst.52-letni cykl kosmiczny.Jak wierzono,wraz z końcem cyklu czas się kończył i zaczynał na nowo.

U

Uxmal-Czworokąt Mniszek-plac utworzony przez 4 budynki na zach.od piramidy.Hiszpański odkrywca tak go nazwał,bo przypomina krużganki klasztoru.Oaczające go budynki liczą 74 pomieszczenia(mogły służyć jako rezydencje lub szkoła).Kamieniarka została tak skomponowana,że jej elementy zazębiają się,tworząc trójwymiarową układankę.Fasadę zdobią liczne maski Chaca-boga deszczu.

Strefa archeologiczna w Uxmal,w jęz.Majów znaczy "budowany 3 razy".Archeolog.doliczyli się aż 5 różnych okresów budowy-prace rozpoczęto w tzw.okresie klasycznym(VI-VIIw.n.e.),a rozkwit miasta nastąpił w latach 600-900n.e.Na zdj.Piramida Wróżbity-legenda głosi,że postawił ją w ciągu jednej nocy syn czarodziejki-karzeł,który narodził się z jaja.W rzeczywistości składa się na nią 5 konstrukcji postawionych jedna na drugiej,budowanych przez kilka stuleci.

Palenque-wyłaniające się z gęstej dżungli riuny Majów.Niewiarygodny kompleks izb,tarasów,schodów świątyń,pałaców i innych konstrukcji stojąch na tym miejscu w 7 w.n.e.Wówczas sztukaterie i wapienne płaskorzeżby były pkryte polichromią,a kontrast żywych barw i białego tynku na tle ciemnozielonych liści-musiał budzić zachwyt.Na zdj.Swiątynia Inskrypcji,Swiątynia Czerwonej Królowej i Swiątynia Czaszki.

Słynny grobowiec króla Pakala w Świątyni Inskrypcji-przykład klasycznej architektury Majów,jest to piramida ze świątynią górującą nad całym obszarem-nazwa pochodzi od hieroglificznych inskrypcji na ścianach z 692r.

Aqua Azul na rio Tulia-kilkanaście zapierających dech w piersiach wodospadów ukrytych w dzungli,woda pod kaskadami ma niebiesko-zielony kolor,a wokół bujny tropikalny las.

San Cristobal de las Casas- Kościoł Św. Dominika z 16w.z bogato rzeżbioną elewacją.Barok hiszpa

ński,kolumny spiralnie skręcone-salomoniczne.Misterna fasada pochodzi z 17 w.

W wiosce indiańskiej Zina Catan.Pieczenie placków(tortilla) z niebieskiej kukurydzy,która żyje w symbiozie ze specjalnym grzybem i dlatego ma taki kolor.

W okolicy San Cristobal de las Casas w stanie Chiapas-znajduje się jedno z najdziwniejszych miejsc w całym Meksyku-wioska Indian Tzotzile-San Juan Chamula.Przy głównym placu,pełnym kramów z płodami ziemi stoi najbardziej niezwykły kościół katolicki zb.a 1524r.Podłogę świątyni pokrywa suche igliwie,które ma odpędzać złe duchy,a zarazem jest wierzchnim nakryciem Matki Ziemi.Nie ma tu ławek,ani księdza tzn.,że chrześcijaństwo zsynchronizowało się ze starożytnymi wierzeniami Majów.Wnętrze wypełnia się zapachem setek świec ustawionych na podłodze i na małych ołtarzykach.Potomkowie Majów zapalaja je,aby błagać o zdrowie i szczęście.Główny ołtarz poświęcony jest Janowi Chrzcicielowi.Mężczyżni z Chamuli noszą samodziałowe białe tuniki z jagnięcej wełny.Kobiety są ubrane w barwne huipiles-szaty kunsztownie ozdobione w stylizowane zwierzęta i ptaki.

Wąwóz Sumidero-przejażdzka łodzią między stromymi zboczami(do 1000m.wys.)po rzece Grija

lava.Z miejscem tym wiąże się ciekawa legenda:podobno w 16 stuleciu kilkuset Indian,ktorzy nie chcieli się poddać władzy konkwistadorów,rzuciło się z urwistych skał jaru w przepaść.Wąwóz jest fascynującym fenomenem przyrody.

M MITLA -gdy Monte Alban straciło na znaczeniu to Mitla stała się jednym z najw. ośrodków Zapoteków.Główne budowle powstały w stylu misteckim,inne z charakt.kamiennymi mozaikami-przyp.geometryczne fryzy starożytnych Greków.Mitla,tzn."Ziemia Zmarłych"-tu Zapotekowie wznieśli groby.Potem to miejsce zajęli Mistekowie.

Santa Maria del TULE -tu rośnie najstarsze i największe drzewo obu Ameryk-cypryśnik meksykański.Obwód 58m,średnica 14m,wys.42m,obj.korony-816m sześc. masa 637 ton.

MONTE ALBAN -ośrodek obrzędowy Zapoteków zał.na sztucznie zniwelowanym szczycie,skąd roztacza się fascynujący widok.M.Alban powstało ok.500r.p.n.e.Apogeum rozwoju osiągnęło dopiero tysiąc lat póżniej liczyło wtedy 25 tyś mieszk.

Bazar w Oaxaca.Indianie sprzedają tutaj wspaniałe wyroby rękodzielnicze.Imiejscowy przysmak-"czapolino" smażone na tłuszczu koniki polne.

OAXACA - to kraina Indian wśród których przeważają Zapotekowie i Mistekowie oraz 16 innych plemion.Oaxaca-oznacza"miejsce,gdzie rosną tykwy" zał. w 1529r.1500m.n.p.m.Wpływy indiańskie zachowują się tutaj mocno,hiszpańska architektóro kolonialna w b.dobrym stanie.Na zdj.kościół Santo Domingo ma 2 ładne dzwonnice i wspaniale złocone wnętrza.

PUEBLA-miasto ludzi aniołów.Założone w okresie kolonialnym.Perłą religijnej architektury Puebli jest 16-wieczny kościół Santo Domingo.Zapiera dech w piersiach Capilla del Rosario-pozłacane barokowe dekoracje i piękna kopuła.

Xochimilco - spływ łodziami po historycznych kanałach.Pływające ogrody Xochimilco-to jedyna pozostałość prekolumbijskich miast na wodzie.Ludzie jedzą i piją przy dzwięku serenad mariachi na ukwieconych łodziach(trajineras).

Cudowny obraz Matki Boskiej z Guadalupe.Pewnego ranka w 1531r.M.B.objawila się nowo ochrz

czonemu Cziczimekowi,Juanowi Diegowi.Usłyszał kobiecy głos.Maryja powiedziała,że chce,aby w tym miejscu zbudowano jej świątynię i prosiła,by przekazał tę wiadomość arcybiskupowi,a ten oczywiście Diegowi nie uwierzył.Cud siępowtórzył Maryja ukazała się jeszcze kilka razy,aż wreszcie dała mu dowód-rozkazała różom zakwitnąć-róże nie były tam znane.Diego zebrał róże w chustę z włókna z kaktusa i zaniósł arcybiskupowi,rzucając kwiaty do stóp dostojnika,wtedy na chuście pojawił się obraz Maryi.Chusta jest przechowywana w bazylice.W 2002r.Jan Paweł II beatyfikował Juana Diego.

Bazylika Matki Boskiej z Guadalupe w m.Meksyk,Matka Boska z Guadalupe to więcej niż patro

nka kraju-jestsymbolem narodowej jedności orazżnorodności rasowej i kulturowej Meksyku.Jej wizerunek,będący wynikiem przenikania kultury hiszpańskiej i indiańskiej,odzwierciedla wierzenia zarówno katolickie,jak i prekolumbijskie.Budowę bazyliki rozpoczęto w 1694r.ale w poł.20w.fundamenty zaczęły pękać.Nową świątynię zaproj.arch.Pedro Vasquez.Bazylikę zaprojektowano tak,aby wyglądała jak namiot Abrahama na G.Synaj.Budowano ją 20 miesięcy,pow.11tyś m kw.mieści 10 tyś.pielgrzymów.Koszt-10 mil.dolarow.

N Na schodach Piramidy Księżyca-zbudowana na wz

wz niesieniu,góruje nad placem i otacza ją tuzin mniejszych świątyń. Krajobraz tej okolicy jest typowy dla środkowego Meksyku-pustynne równiny i pagórki,porośnięte agawami.Pulque-narodowy napój jest to sok z agawy poddany fermentacji,przypomina w smaku kwaśne mleko.W 16w. w tej okolicy Cortez pokonał Azteków.

p Teotehuacan -Piramida Słońca-najbardziej charakterystyczna budowla.Zbudowana ok.100r.n.e była w całości ,łącznie z podstawą(225m.kw.) pokryta stiukami.Do szczytu wysokiej

na 64m.konstrukcji prowadzą strome schody 240 stopni.Na terenie miasta znajdujją się:Avenido de las Muertos,czyli Aleja zmarłych dł.ok.3km i kończy się przy Piramidzie Księżyca,Świątynia Quetzalcoatla tą wielopoziomową świątynię zdobią płaskorzeżby z motywami Pierzastego Węża,wyłaniającego się z piór i typowych,wyłupiastych oczu Tloloca-boga deszczu.Pałac Tepantitla-są tam pozostałości malowideł.Pałac Jaguarów,Świątynia Pierzastych Muszli.Piramidy wygladają malowniczo o zach.słońca.

T Teotihuacan -starożytne miasto,miasto Quetzalcoalta(ptaka-motyla),miejsce,gdzie ludzie staj żnym ośrodkiem prekolumbijskim i jednym z najlepiej zachow.stanowisk arch. w Meksyku.Założone przed n.e.początkowo było osadą rolniczą,póżniej stało się jednym z najw. ośrodków na świecie,liczącym 200tyś.mieszk.Leżące na pozbawionej roślinności,nieurodzajnej dolinie,miało 20km kw.pow.Ok.600r.metropolia zaczęła podupadać i wkrótce potem opuścili ją mieszkańcy.Gdy w 16w.przybyli Aztekowie,miasto było już dawno opuszczone przez mieszkańców.

Z Zacolo-główny plac-serce miasta i Katedra Metropolitalna.Katedra jest swoistym leksykonem meksykańskiej sztuki kolonialnej.Budowana przez 300 lat,początkowo w stylu hisz

pańskiego renesansu,zakończona w stylu francuskiego neoklasycyzmu a pocz.19w.Górną część wytwornej fasady i wieże zwieńczone nietypowymi kopułami w kszt.dzwonów zapr.2 architektów neoklasycyzmu Manuel Tolsa Jose Damian Ortiz de CastroWitraże są współczne.Wnętrze dł. na 100m.i szer.na 46m.podzielone na 5 naw.Świątynia zaczyna się powoli zapadać w gąbczaste podłoże.Sąsiadująca z katedrą Sagrario Metropolitano-kaplicaNajśw.Sakramentu z 17w.z bogato zdobioną fasadą z czerwonego i białego kamienia w stylu churrigueryzmu.

T Ruiny Tenochtitlanu.Tempio Mayor została zbudowana dokładnie w centrum azteckiego universum-to tu prekolumbijscy wędrowcy ujrzeli orła siedzącego na kaktusie.Przypadkiem
odkr. 8-tonowy dysk kamienny.Płaskorzeżby na dysku przedst.boginię Księżyca pokonaną przez swego brata,jej śmierć symbolizuje codzienne zwy
cięstwo słońca nad nocą.Górne świątynie były poświęcone bogowi Wojny i Deszczu.W 1487r.inauguracja świątyni-piramidy poświęconej Huitzilopochtli pochłonęła życie tysięcy jeńców.Wg.relacji,ofiary ustawiano 4-kami w 5-km szeregu i prowadzono na szczyt piramidy,gdzie kapłani żywcem wyrywali im serca.ten okrutny rytuał trwał ponoć 3 dni i 3 noce.

Po Po niemal stuletniej wędrówce bóg opiekun Huitzilopochtli doprowadziłlud Mexica do b ż.Texcoco,skąd ujrzeli na wysepce kaktusa,a siedzący na nim orzeł pożerał węża.Uznali to za dobrą wróżbę i na wyspie zał.miasto Tenochtitlan

(dosł.miejsce,w którym rośnie kaktus).A było to ok.1345r.Za rzadów Montezumy I miasto urosło do rangi stolicy tego państwa.Aztekowie podbli wiele plemion.Nie byli zainteresowani okupacją -żądali danin w postaci muszli,piór ptaka quetzala,skór jaguara i kamieni szlach.Zabierali jeńców,których skladali w ofierze bogom.

Na Na tereniewspółcz.Meksyku od czasów najdaw.rozwinęło się kilka wysoce zaawansowanych kultur mezoamerykańskich.Począwszy od ok.Vw p,n.e na pd-wsch.rozwijała się kultura Majów,a w 14w. w Środkowym Meksyku rozw.się cywilizacja Mexiców-Azteków.To od nich pochodzi współczesna nazwa kraju.Przybycie hiszpańskich konkwistadorów w pocz.16w.położyło kres rozwojowi kultur prekolumbijskich i rozpoczęło w dziejach Meksyku okres kolonialny(1521-1821r.)W 1810r.ogólnonarodowe powstanie doprowadziło do wybuchu serii wojen,które przyniosły Meksykowi wolność w 1821r.Od tej pory rozmaite potęgi wywierały nacisk na Meksyk.W latach 30-tych 19 w. utracił na rzecz USA swoje pn.terytoria.W latach 60-tych był okpowany przez siły francuskie.Urworzone cesarstwo upadło jednak w wyniku sarii wojen domowych,główną rolę odegrał Benito Juarez.Dyktatura Perfirio Diaza dopr. w 1910r. do wybuchu rew.meksykańskiej.Walki wewnętrzne trwały jeszcze przez 20 lat.Pod koniec tego okresu władzę przejęła Partia Rewolucyjna,sprawowała władzę do końca 20w.W 2000r. wybory prezydenckie wygrał Vincente Fox z prawicowej PAN.Współczesny Meksyk podz. na 31 stanów oraz Dystrykt Fedralny obejmujący miasto Meksyk.

MEKSYK-7 02-12 02-2010r.

żony w pd.części Ameryki Pn.Oblany jest ciepłymi wodami Oc.Spokojnego oraz wodami M.Karaibskiego,Zat.Kalifornijskiej i Meksykańskiej.Meksyk to magiczne miejsce urzekające imponującym,unikalnym char.tworzonym przez bogatą kulturę i historię.Jest to kraj zachwycający tych spragnionych relaksu na pięknych plażach,jak i zainteresowanych kulturą i sztuką.Urzeka pięknem krajobrazu,tworzonym poprzez pustynie pełne kaktusów,zielone tropikalne lasy,piękne jeziora logunowe,wodospady,łańcuchy górskie i szczyty wulkaniczne.Specyficznego charakteru dodają imponujące pozostałości po Majach,Aztekach oraz wielu innych ludach Mezoameryki.Walorem Meksyku są też indiańskie wioski oraz malownicze kolonialne miasta.Imponujące są głębokie kaniony,zróżnicowana flora i fauna.Atrakcją są wycieczki do słynnych miast Majów-Palenque,Uxmal,Tulum,Chichen-Itza.Szczyty Popacatepi,Iztaccihuatl i Pico de Orizaba(5700 m.npm.